prof. dr hab.Michał Zwierzykowski

ORCID: 0000-0002-6419-3222

historia nowożytna

historia Polski XVI-XVIII w.

historia ustroju

parlamentaryzm

samorząd sejmikowy

historia Wielkopolski

biografistyka

archiwalia i zbiory biblioteczne z okresu Rzeczypospolitej Obojga Narodów

Książki:

- M. Zwierzykowski, Komisja Skarbowa Poznańska. Z dziejów sejmikowej administracji i sądownictwa skarbowego w Wielkopolsce w XVII i XVIII w., Poznań 2003, Wydawnictwo Poznańskie, ss. 428.

- Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego. Lata 1696-1732, wydał M. Zwierzykowski, Poznań 2008, Wydawnictwo Poznańskie, ss. XVI, 1201, 16 il.

- M. Zwierzykowski, Samorząd sejmikowy województw poznańskiego i kaliskiego w latach 1696-1732, Poznań 2010, Wydawnictwo Poznańskie, ss. 443.

- R. Kołodziej, M. Zwierzykowski, Bibliografia parlamentaryzmu Rzeczypospolitej szlacheckiej, Poznań 2012, Wydawnictwo Poznańskie, ss. 210.

- Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego. Lata 1733-1763, wydał M. Zwierzykowski, Warszawa 2015, Wydawnictwo DiG, ss. XXI, 985, 20 il.

- Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego. Lata 1668-1675, wyd. M. Zwierzykowski, R. Kołodziej, A. Kamieński, Poznań 2018, Wydawnictwo Naukowe UAM, ss. XX, 674, il.

- Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego. Lata 1676-1695, wyd. M. Zwierzykowski, R. Kołodziej, A. Kamieński, Poznań 2018, Wydawnictwo Naukowe UAM, ss. XXI, 715, il.

- G. Glabisz, M. Zwierzykowski, Z dziejów wojny o sukcesję polską. Listy Wielkopolan do Jana Tarły wojewody lubelskiego z lat 1734-1735, Poznań 2018, Wydawnictwo IH UAM, ss. 248, il.

- Akta sejmikowe województwa bełskiego. Lata 1572-1655, wyd. M. Zwierzykowski, R. Kołodziej, Kraków 2020, Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, ss. XXXIII, 812.

- Akta sejmikowe województwa bełskiego. Lata 1696-1772 (1792), wyd. M. Zwierzykowski, R. Kołodziej, Kraków 2021, Wydawnictwo Księgarnia Akademicka, książka w druku.

Książki pod redakcją:

- Archiwa i ich zasoby. Materiały pomocnicze do źródłoznawstwa, red. A. Jakuboszczak, P. Matusik, M. Zwierzykowski, Poznań 2012, Wydawnictwo IH UAM, ss. 290.

- Europejski wiek osiemnasty. Uniwersalizm myśli, różnorodność dróg, red. M. Dębowski, A. Grześkowiak-Krwawicz, M. Zwierzykowski, Kraków 2013, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego „Societas Vistulana”, ss. 624.

- W podróży przez wiek osiemnasty... Studia i szkice z epoki nowożytnej, red. A. Perłakowski, M. Wyszomirska, M. Zwierzykowski, Kraków 2015, Księgarnia Akademicka, s. 379.

- Wokół Wielkiego Księstwa Litewskiego i jego tradycji, red. B. Manyś, M. Zwierzykowski, Poznań 2016, Wydawnictwo IH UAM, ss. 370.

- Sejm Niemy. Między mitem a reformą państwa, red. M. Zwierzykowski, Warszawa 2019, Wydawnictwo Sejmowe, ss. 408.

- Unie międzypaństwowe. Parlamentaryzm. Samorządność. Studia z dziejów ustroju Rzeczypospolitej Obojga Narodów, red. W. Uruszczak, Z. Noga, M. Zwierzykowski, K. Fokt, Warszawa 2019, Wydawnictwo Sejmowe, ss. 470.

Wybrane artykuły i rozdziały w monografiach z lat 2011-2021:

- M. Zwierzykowski, Andrzej z Bnina Opaliński herbu Łodzia (1540-1593). Marszałek wielki koronny i starosta generalny Wielkopolski, [w:] Księgozbiór wielkopolskiego magnata. Andrzej Opaliński (1540-1593), red. A. Wagner, Poznań 2011, s. 17-55.

- M. Zwierzykowski, Wydawanie akt sejmikowych Rzeczypospolitej szlacheckiej – dorobek edytorski oraz refleksje nad klasyfikacją źródeł do dziejów osiemnastowiecznych sejmików, Wiek Oświecenia, 27 (2011), s. 26-46.

- M. Zwierzykowski, Satyra na popis powiatu nakielskiego w 1696 r., czyli o schyłku pospolitego ruszenia w Wielkopolsce, [w:] „Trzeba dyscypliny – bez niej nie da się pasji składnie wyrazić…”. Studia z dziejów nowożytnych (XVI-XVIII w.), red. M. Forycki, A. Perłakowski, F. Wolański, Poznań 2012, s. 71-92.

- M. Forycki, M. Zwierzykowski, Geneza elekcji Stanisława Leszczyńskiego w 1704 roku w ujęciu Woltera, Klio, 25 (2013), nr 2, s. 5-20.

- M. Zwierzykowski, Starostwo i starostowie kolscy w XVII i XVIII wieku, [w:] Starostwo i starostowie kolscy na przestrzeni wieków, red. K. Witkowski, Koło 2013, s. 9-46.

- M. Zwierzykowski, Sejm i sejmiki Rzeczypospolitej w XVIII wieku w dorobku historiografii, Historia Slavorum Occidentis, 2013, nr 2, s. 58-75.

- M. Zwierzykowski, Liberum veto, [w:] Polskie miejsca pamięci. Dzieje toposu wolności, red. S. Bednarek, B. Korzeniewski, Warszawa 2014, s. 47-69.

- M. Zwierzykowski, Geneza i funkcjonowanie chorągwi policyjnej województw poznańskiego i kaliskiego w latach 1734-1767, [w:] W podróży przez wiek osiemnasty ... Studia i szkice z epoki nowożytnej, red. A. Perłakowski, M. Wyszomirska, M. Zwierzykowski, Kraków 2015, s. 117-134.

- M. Zwierzykowski, Swojskość i obcość w realiach życia społecznego oraz polityki doby Rzeczypospolitej szlacheckiej. Wybrane zagadnienia, [w:] „Powtórka przed...”. IX Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych 21-22 i 23-24 września 2015, red. J. Dobosz, D. Konieczka-Śliwińska, Poznań 2015.

- A.K. Link-Lenczowski, M. Zwierzykowski, Śmigielski Adam Antoni, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 51 (z. 208), Kraków 2016, s. 91-95.

- M. Zwierzykowski, Reprezentacja sejmowa województw poznańskiego i kaliskiego w latach 1696-1763. Uwagi wstępne, [w:] Między barokiem a oświeceniem, red. B. Krysztopa-Czupryńska, J. Kiełbik, Olsztyn 2016, s. 35-46.

- M. Zwierzykowski, Elekcja Stanisława Leszczyńskiego w roku 1704 – wynik przypadku czy efekt działań politycznych?, [w:] Wokół wolnych elekcji w państwie polsko-litewskim XVI-XVIII wieku. O znaczeniu idei wyboru - między prawami a obowiązkami, red. M. Markiewicz, D. Rolnik, F. Wolański, Katowice 2016, s. 388-406.

- M. Zwierzykowski, E. Tacka, Miejsca obrad sejmików Wielkopolski właściwej od XVI do XVIII wieku, Res Historica, 42 (2016), s. 75-100.

- M. Zwierzykowski, Liberum veto w praktyce wielkopolskiej działalności sejmikowej w czasach saskich, Biblioteka Epoki Nowożytnej, 4 (1) 2016, s. 97-125.

- M. Zwierzykowski, August Sułkowski i strategia budowy pozycji rodu. Od książąt na Bielski do senatorów Rzeczypospolitej, [w:] Zapomniani książęta? Sułkowscy w XVIII-XX wieku, red. G. Madej, D. Nawrot, Katowice 2016, s. 51-67.

- I. Kraszewski, M. Zwierzykowski, Święcicki Mikołaj Stanisław, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 51, z. 3, Warszawa-Kraków 2017, s. 459-466.

- M. Zwierzykowski, „Sine iustitia in libertate żyć nie chcemy”. Prawo i sprawiedliwość w dyskursie politycznym kampanii sejmowych lat 1696-1762, [w:] Wartości polityczne Rzeczypospolitej obojga narodów. Struktury aksjologiczne i granice cywilizacyjne, red. A. Grześkowiak-Krwawicz, J. Axer, Warszawa 2017, s. 264-288.

- M. Zwierzykowski, Nieznane źródło z 1778 r. do dziejów zamku poznańskiego i starostwa generalnego Wielkopolski, [w:] Staropolski ogląd świata. Nulla dies sine linea, red. E. Kościk, F. Wolański, R. Żerelik, Toruń 2017, s. 573-586.

- M. Zwierzykowski, Poetyckie echo sporów politycznych w Wielkopolsce w początkach lat osiemdziesiątych XVII wieku, [w:] Sic erat in votis. Studia i szkice ofiarowane Profesorowi Zbigniewowi Anusikowi w sześćdziesiątą rocznicę urodzin. Rzeczpospolita w czasach nowożytnych, red. M. Karkocha, P. Robak, Łódź 2017, s. 215-239.

- M. Zwierzykowski, Pochodzenie i kariera Aleksandra Mikołaja Gorzeńskiego (1671-1754). Od drobnej szlachty do kręgów elity wielkopolskiej, [w:] Dawni właściciele Dobrzycy na tle swoich czasów, red. S. Borowiak, Dobrzyca 2017, s. 37-57.

- M. Zwierzykowski, Szlachcic w osiemnastowiecznym Poznaniu. Uwarunkowania obecności wielkopolskiej szlachty w obrębie miasta, Kronika Miasta Poznania, 1 (2018), s. 80-104.

- M. Zwierzykowski, Czy w Rzeczypospolitej szlacheckiej obawiano się groźby utraty niepodległości? Kilka uwag o historii pojęcia „niepodległość” w epoce przedrozbiorowej, [w:] Niepodległość w różnych epokach. „Powtórka przed...”. XII Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych 24-25 i 26-27 września 2018, red. J. Dobosz, D. Konieczka-Śliwińska, Poznań 2018, s. 45-56.

- M. Zwierzykowski, Sapiehowie w Wielkopolsce w dobie panowania Wettynów i ich rola życiu politycznym prowincji, [w:] Wielkie rody dawnej Rzeczypospolitej XVI-XIX wieku, t. 1: Sapiehowie, red. M. Sawicki, Opole 2018, s. 123-142.

- M. Zwierzykowski, Sejm Niemy 1717 r., jego uwarunkowania oraz konsekwencje utrwalone poetyckim i satyrycznym piórem współczesnych obserwatorów, [w:] Studia z dziejów Europy Środkowo-Wschodniej, red. W. Bondyra, D. Kupisz, J. Ternes, L. Wierzbicki, Lublin 2018, s. 255-270.

- M. Zwierzykowski, Sejm Niemy w świetle diariusza autorstwa sekretarza królewskiego Antoniego Sebastiana Dembowskiego oraz dwóch relacji – kanclerza wielkiego litewskiego Karola Stanisława Radziwiłła i anonimowego autora, [w:] Sejm Niemy. Między mitem a reformą państwa, red. M. Zwierzykowski, Warszawa 2019, s. 113-136.

- M. Zwierzykowski, Geneza i konsekwencje reform sejmików w konstytucjach Sejmu Niemego, [w:] Sejm Niemy. Między mitem a reformą państwa, red. M. Zwierzykowski, Warszawa 2019, s. 241-265.

- M. Zwierzykowski, Między sejmem a samorządem terytorialnym. Konsekwencje ustrojowe funkcjonowania sejmików dawnej Rzeczypospolitej, [w:] Unie międzypaństwowe. Parlamentaryzm. Samorządność. Studia z dziejów ustroju Rzeczypospolitej Obojga Narodów, red. W. Uruszczak, Z. Noga, M. Zwierzykowski, K. Fokt, Warszawa 2019, s. 452-467.

M. Zwierzykowski, „Wolność nasza niewolna i swawolna pod jarzmo wkrótce pójdzie”. Groźba upadku Rzeczypospolitej w dyskursie politycznym w świetle wielkopolskich akt sejmikowych z lat 1668-1763, [w:] Najwyższa Pani swoich praw... Idee wolności, niepodległości i suwerenności Rzeczypospolitej 1569-1795, red. A. Grześkowiak-Krwawicz, Warszawa 2020, s. 153-171.

M. Zwierzykowski, Z dziejów negocjacji warszawskich przed Sejmem Niemym – geneza dwóch konstytucji: o regulaminie punktualnej płacy i dyscyplinie wojskowej w świetle diariusza autorstwa Antoniego Sebastiana Dembowskiego, [w:] Studia nad konfederacją tarnogrodzką i Sejmem Niemym, red. T. Ciesielski, Warszawa 2020, s. 105-129.

M. Zwierzykowski, Między sejmem a samorządem terytorialnym. Konsekwencje ustrojowe funkcjonowania sejmików dawnej Rzeczypospolitej, [w:] Unie międzypaństwowe. Parlamentaryzm. Samorządność. Studia z dziejów ustroju Rzeczypospolitej Obojga Narodów, red. W. Uruszczak, Z. Noga, M. Zwierzykowski, K. Fokt, Warszawa 2020, s. 453-468.

M. Zwierzykowski, Wpływ unii personalnej z Saksonią na funkcjonowanie systemu parlamentarnego Rzeczypospolitej obojga narodów, Historia Slavorum Occidentis, 2020 nr 1 (24), s. 98-111.

Funkcje na UAM:

Członek Rady Dyscypliny Historia

Członek Rady Wydawniczej Wydawnictwa Wydziału Historii UAM

Kierownik Projektu NPRH 11H 18 0011 86 (realizowanego na UAM)

Funkcje wcześniejsze na UAM:

Przewodniczący Zespołu ds. rekrutacji do Szkoły Doktorskiej UAM w dyscyplinie historia (w latach akademickich 2019/2020, 2020/2021).

Kierownik Zakładu Historii Nowożytnej do XVIII wieku (2014-2020).

Członek Rady Dziekańskiej Wydziału Historii (2019-2020).

Funkcje poza UAM:

Prezes Polskiego Towarzystwa Badań nad Wiekiem Osiemnastym (od 2022)

Funkcje wcześniejsze poza UAM:

sekretarz generalny Polskiego Towarzystwa Badań nad Wiekiem Osiemnastym (2008-2016)

skarbnik Polskiego Towarzystwa Badań nad Wiekiem Osiemnastym (2016-2022)

skarbnik Oddziału Poznańskiego Polskiego Towarzystwa  Historycznego (1998-2009)

prezes Oddziału Poznańskiego Polskiego Towarzystwa Historycznego (2013-2019)

zastępca sekretarza generalnego Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Historycznego (2018-2022)

historia Polski XVI-XVIII w., dzieje polityczne i ustrojowe dawnej Rzeczypospolitej, dzieje parlamentaryzmu i samorządności terytorialnej w dobie nowożytnej, historia Wielkopolski, edytorstwo źródeł historycznych z XVI-XVIII w., archiwalia i zbiory biblioteczne do dziejów Polski XVI-XVIII w. (w ramach wykładów, konwersatoriów, ćwiczeń i seminariów)

- KBN (2 H01G 003 25) „Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego za lata 1696-1732” – kierownik projektu (2003-2007), projekt zakończony i rozliczony, książka wydana drukiem.

- MNiSW (N N 108 033335) „Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego za lata 1733-1763” – kierownik projektu (2008-2012), projekt zakończony i rozliczony, książka wydana drukiem.

- NPRH (11H 11 000280) „Edycje źródłowe: Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego. Lata 1669-1695 oraz Akta sejmikowe województwa bełskiego 1572-1772 (ukończenie edycji Wojciecha Hejnosza)” – kierownik projektu (2012-2017), projekt zakończony i rozliczony; grant zespołowy, książki wydane drukiem w 4 tomach.

- NPRH (11H 12 0514 81) „Edycja źródłowa: Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego. Lata 1632-1668 (panowanie Władysława IV i Jana II Kazimierza)” – grant zespołowy, jeden z głównych wykonawców projektu (2013-2019), projekt zakończony i rozliczony, książki w 2 tomach w przygotowaniu do druku.

- NPRH (1aH 15 0046 83) „Edycja źródłowa: Akta sejmikowe województw Wielkopolski właściwej w latach 1764-1793 oraz druk tomu „Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego. Lata 1668-1695” – kierownik projektu (2015-2020); grant zespołowy, projekt zakończony.

- NPRH (31H 17 0445 8) „Akta sejmikowe województwa łęczyckiego do 1695 r. Druk trzech tomów akt sejmikowych województwa bełskiego z lat 1572-1668, 1669-1717, 1718-1772” – jeden z głównych wykonawców projektu (2018-2022), projekt w trakcie realizacji.

- NPRH (11H 18 0011 86) „Krytyczna edycja diariusza negocjacji pacyfikacyjnych i Sejmu Niemego – 12 VI 1716 - 1 II 1717, autorstwa A.S. Dembowskiego z aneksami oraz korespondencją; druk tomu „Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego. Lata 1633-1668” – kierownik projektu (2018-2023); grant zespołowy, projekt w trakcie realizacji.

- Medal Uniwersytetu im. A. Mickiewicza „Za wybitne osiągnięcia w nauce i wyróżniający udział w pracy Uniwersytetu” (1998)

- Nagroda Prezesa Rady Ministrów za rozprawę doktorską (2003)

- Indywidualna nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego II stopnia za wybitne osiągnięcia naukowe (2009)

- Medal brązowy za długoletnią służbę (nadany przez Prezydenta RP w dniu 12 września 2013)

- I Nagroda „Studiów Źródłoznawczych” im. Profesora Stefana K. Kuczyńskiego za 2015 r. w kategorii edycji źródłowych – za edycję „Akta sejmikowe województw poznańskiego i kaliskiego. Lata 1733-1766”.

Nagrody Rektora UAM:

indywidualna II stopnia za wybitne osiągnięcia w pracy naukowej (2011) indywidualna III stopnia za wybitne osiągnięcia w pracy naukowej (2005, 2016, 2019)

zespołowa III stopnia za pozyskiwanie środków na badania naukowe (2011)

zespołowa III stopnia za wybitne osiągnięcia w pracy dydaktycznej (2018)

- stypendia Ministra Edukacji Narodowej „Za wysokie wyniki w nauce i szczególne osiągnięcia naukowe” (1996/1997, 1997/1998)

- stypendium Soros Open Society Foundation (1999)

- stypendium Funduszu im. Rodziny Kulczyków „Za szczególne osiągnięcia w pracy naukowej” (1999/2000)

- stypendium Herder Institut e.V. (2000)

- stypendium Rady Miasta Poznania dla młodych badaczy z poznańskiego środowiska naukowego (2000)

- stypendium Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej dla młodych naukowców (2004 i 2005)

- stypendium Rektora UAM za wybitne osiągnięcia naukowe w 2020 r. (2021)

- recenzent rozpraw habilitacyjnych: dr. Witolda Filipczaka z Uniwersytetu Łódzkiego (2013); dr. Pawła Klinta z Uniwersytetu Wrocławskiego (2017), dr. Andreja Macuka z IH PAN (2021).

- recenzent rozpraw doktorskich: dr. Bartosza Staręgowskiego z UMCS (2019), dr Angeliki Blindy z Uniwersytetu Śląskiego (2021), dr Rozalii Kosińskiej z Instytutu Historii im. T. Manteuffla PAN (2022), dr. Rafała Kobylca z Uniwersytetu Jagiellońskiego (2022)

- członek komisji habilitacyjnej: dr. Sławomira Górzyńskiego, dr. Jarosława Kuczera, dr. Wiesława Nowosada, dr. Andrzeja Korytki, dr K. Bucholc-Srogosz, dr. Wojciecha Sajkowskiego.

- recenzent wydawniczy książek.

- recenzent wniosków o finansowanie projektów badawczych MNiSW, NCN oraz NPRH.

- członek Zespołu do spraw ewaluacji jednostek naukowych przy KEJN (ewaluacja w 2013 i 2017 r.)

- członek gremiów recenzenckich czasopism naukowych: „Kwartalnik Historyczny”, „Studia Źródłoznawcze”, „Klio”, „Res Historica”, „Historia Slavorum Occidentis”, „Zapiski Kujawsko-Dobrzyńskie”, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historica”, „Wieki Stare i Nowe”, „Studia Zachodnie” i „Biuletyn Historii Wychowania”, „Echa Przeszłości”, Śląski Kwartalnik Historyczny „Sobótka”, „Zapiski Historyczne”, „Balcanica Posnaniensia”.

- członek Komitetu Redakcyjnego Polskiego Słownika Biograficznego (od 2012 r.)

- członek Rady Redakcyjnej Polskiego Słownika Biograficznego (od 2012 r.)

- członek Rady Redakcyjnej czasopisma „Rocznik Kaliski”

Wypromowani doktorzy:

dr Robert Tomczak (2018) temat rozprawy: „Kontakty naukowe Polaków z uniwersytetami praskimi do końca XVIII wieku”; rozprawa wyróżniona.

dr Artur Makowski (2019) temat rozprawy: „Życie codzienne mieszkańców Pleszewa w 2. połowie XVIII wieku”.

dr Tomasz Kościański (2019) temat rozprawy: „Samorząd sejmikowy województw poznańskiego i kaliskiego w latach 1733-1763”.

dr Grzegorz Glabisz (2019) temat rozprawy: „Sejmiki województw Wielkopolski właściwej w latach 1764-1793”; rozprawa wyróżniona.

Staże i kwerendy zagraniczne:

- AUSTRIA, Haus-, Hof- und Staatsarchiv w Wiedniu oraz Kriegsarchiv w Wiedniu, 5 tyg.

- BIAŁORUŚ, Narodowe Archiwum Historyczne Białorusi w Mińsku, 5 tyg.

- LITWA, Biblioteka Litewskiej Akademii Nauk im. Wróblewskich i Biblioteka Uniwersytetu Wileńskiego, 6 tyg.

- NIEMCY, Herder Institut e.V., Marburg, kwerenda, 2 tyg., Staatsarchiv Dresden, 5 tyg.

- ROSJA, Rosyjska Biblioteka Narodowa, Petersburg, kwerenda, 2 tyg.

- SZWECJA, Riksarkivet, Sztokholm, kwerenda, 1 tydz.

- UKRAINA, Centralne Państwowe Historyczne Archiwum Ukrainy we Lwowie, 10 tyg.; Centralne Państwowe Archiwum Historyczne w Kijowie i Narodowa Biblioteka Ukrainy im. Vernadskoho, 8 tyg.

- WĘGRY, Central European University w Budapeszcie, 2 tyg.