prof. zw. dr hab. Maciej Jerzy Serwański

 

tel: 61 829 1493

pokój: 3.83

 

Przebieg kariery naukowej

1964-1969 - studia wyższe na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (UAM) na kierunku historii (praca magisterska na temat znajomości kultury francuskiej w Polsce w XVII wieku);

1969-1970 - asystent naukowo-techniczny w Dziale Wydawnictw UAM;

1970-1974 - doktorant, asystent i starszy asystent w Instytucie Historii UAM w Poznaniu;

1974 - doktor nauk humanistycznych w zakresie historii (rozprawa doktorska na temat stosunków polsko-francuskich w drugiej połowie XVI wieku);

1974-1988 - adiunkt w Instytucie Historii UAM;

1985 doktor habilitowany nauk humanistycznych (rozprawa habilitacyjna na temat polityki Francji wobec Polski w okresie wojny trzydziestoletniej);

1988-1991 - docent w Instytucie Historii UAM;

Od 1991 - profesor nadzwyczajny w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu;

Od 1992 - kierownik Zespołu Dydaktycznego historii nowożytnej w Instytucie Historii UAM;

Od 1999 do 2012 - kierownik Zakładu Historii Nowożytnej do XVIII wieku w Instytucie Historii UAM;

Od 1999 - pełnomocnik Dziekana Wydziału Historycznego ds. programu Sokrates-Erasmus

Od 2001 - profesor tytularny;

Od 2012 - kierownik Zakładu Historii Kultury w Instytucie Historii UAM;

 

Specjalność zawodowa

Historia powszechna nowożytna oraz historia Polski XVI-XVIII wieku

Stosunki międzynarodowe w Europie XVI-XVIII stulecia

Historia dyplomacji w czasach nowożytnych

Historia Francji i stosunki polsko-francuskie w XVI-XVIII wieku

Problemy nauczania historii (dydaktyka historii)

Od 1981 r. do 2014 r. organizator i współorganizator 18 międzynarodowych kolokwiów Poznań-Strasbourg.

Od 1992 r. kierownik lub współkierownik 7 polskich i międzynarodowych projektów badawczych.

 

Przynależność do stowarzyszeń naukowych

Od 1994 członek, a od 1997 członek Zarządu (Biura) „Commission Internationale pour la Publication des Sources de l'Histoire Européenne” (Monumenta Europae Historica); podkomisja ds. publikacji kontraktów małżeńskich dynastii europejskich;

Od 1995 członek zagraniczny „Centre de Recherche sur l'Histoire de l'Europe Centrale” na Université Paris IV- Sorbonne; od 2000 członek zwyczajny tego ośrodka naukowego;

Od 1995 członek « Société d’Etudes du XVIIe Siècle » (z siedzibą na Université Paris IV- Sorbonne);

Od 1993 członek « Centre Méridional de Rencontres sur le XVIIe siècle », Université de Province, Marseille;

Od 1999 jako professeur associé członek Centrum naukowo-badawczego « Etat, Société, Religion en Europe XVIIe-XVIIIe siècles – ESR 17-18 » na Université de Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines;

Od wielu lat członek Polskiego Towarzystwa Historycznego;

Od 2002 członek « Groupe d’Etudes pluridisciplinaires sur l’Europe Centrale et Orientale » (GEPECO) na Université de Paris VII ;

 

Odznaczenia

Złoty Krzyż Zasługi (2000); kawaler Orderu Palm Akademickich nadanego przez rząd francuski (2001); Medal Komisji Edukacji Narodowej (2003);

 

Współpraca zagraniczna

Dłuższe pobyty w charakterze profesora wizytującego: Kanada (Québec), Francja (Paris VII, Versailles, Strasbourg, Rennes)

Najważniejsze wykłady zagraniczne: Francja: Paryż (Université de Paris IV- Sorbonne, Université de Paris VII Denis Diderot, Université de Paris VIII Saint Denis, Université Paris XII Cérgy-Pantoise, École Spéciale Militaire de Saint-Cyr, INALCO – Institut National des Langues et Civilisations Orientales, Stacja Naukowa Polskiej Akademii Nauk w Paryżu, Towarzystwo Historyczno-Literackie/Biblioteka Polska w Paryżu, Centre de recherche du Château de Versailles), Université de Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines, Université de Strasbourg, Konsulat Generalny RP w Strasbourgu, Université de Nantes, Université de Haute Bretagne Rennes 2, Université Pierre Mendès Grenoble II, Université Michel de Montaigne Bordeaux 3; Université Charles-de-Gaulle Lille III, Université de Poitiers; Belgia: Université de Liège; Szwajcaria: Université de Fribourg; Niemcy: Philipps-Universität Marburg, Institut für Europäiche Geschichte w Moguncji; Hiszpania: Madryt (Universidad Complutense, Universidad Carlos III, Biblioteca Nacional de Espana); Rosja: Deutsches Historisches Institut w Moskwie; Szwecja: Swedish National Defence College; Dania: Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Kopenhadze, Odense Universitet; Włochy: Università degli Studi della Tuscia di Viterbo.

 

Promotor rozpraw doktorskich we współpromotorstwie z uczelniami zagranicznymi

(co-tutelle)

Polska anarchia w myśli republikańskiej doby Oświecenia

[L'anarchie polonaise: le système institutionnel républicain de la Pologne nobiliaire dans la pensée des Lumières]

Maciej Forycki (2002)

Problem elekcji vivente rege za panowania Jana II Kazimierza (1648-1668)

[Le problème de l'élection vivente rege dans la République nobiliaire de Pologne: l'exemple de règne de Jean II Casimir (1648-1668)]

Igor Kraszewski (2003)

Salon Barbary Sanguszkowej jako miejsce recepcji kultury francuskiej w Polsce w połowie

XVIII wieku

[L’influence française dans les salons polonais au milieu du XVIIIe siècle: l’exemple de Barbara Sanguszkowa]

Agnieszka Jakuboszczak (2006)

Między wojną a dyplomacją. Ferdynand Katolicki i polityka zagraniczna Hiszpanii w latach 1492-1516

(we współpromotorstwie z Uniwersytetem w Saragossie)

Filip Kubiaczyk (2009)

Przejawy kulturalnej działalności Marii Leszczyńskiej na dworze w Wersalu. Życie muzyczne królowej

[Les réseaux culturels de la reine Marie Leszczyńska à Versailles. La vie musicale de la reine]

Agnieszka Samsel (2011)

Wizerunek polityczny Marii Teresy Austriackiej i Katarzyny II w oczach Polaków i Francuzów drugiej połowy XVIII wieku. Studia nad kobietami u władzy

[L'image politique de Marie-Thérèse d'Autriche et de Catherine II de Russie, dans la Pologne et la France à la seconde moitié de XVIIIe siècle. Études sur les femmes au pouvoir]

Katarzyna Napierała (2012)

 

Bibliografia

I. Książki

Henryk III Walezy w Polsce. Stosunki polsko-francuskie w latach 1566-1576, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1976, ss. 294, rés.

Historia powszechna XVI wieku. Teksty źródłowe. Wybrali i opracowali Zygmunt Boras i Maciej Serwański, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1978, ss. 170.

Francja wobec Polski w dobie wojny trzydziestoletniej (1618-1648), Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1986, ss. 450, rés.

(wespół z J. Doboszem, J. Jaskulskim, T. Jurkiem, A. Kamieńskim, M. Michalskim) Słownik władców polskich, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1997, 494 ss. (drugie wydanie książki, j. w. 1999)

Historia powszechna. Wiek XVI-XVIII., Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2001, 314 ss. Seria „Zrozumieć Dzieje” pod redakcją naukową Macieja Serwańskiego; wyd II, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2008, 314 ss.

Staropolskie tradycje kontaktów z Francją – związki serca czy rozsądku. Wykłady inauguracyjne Instytutu Historii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, pod redakcją Kazimierza Ilskiego. Semestr letni 2008/2009, z. II, Instytut Historii UAM, Poznań 2009, 37 ss.

Wywiad-rzeka: Filip Kubiaczyk, Nie tylko o historii… Rozmowy z Maciejem Serwańskim, Opuscula Gnesnensia 4, Instytut Kultury Europejskiej UAM, Gniezno 2013, 109 ss.

 

II. Redakcja i współredakcja prac zbiorowych

(współred.) Développement de la conscience nationale en Europe Centrale du XVIe au XXe siècle. Actes du Colloque polono-français, Poznań les 6-7 avril 1981. Rédaction des Actes: Janusz Pajewski et Maciej Serwański, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1982, ss. 118.

(red.) Les expressions de l’identité sociale en Europe depuis la Renaissance. Actes du IVe Colloque Poznań-Strasbourg 17-19 octobre 1985. Rédaction des Actes Maciej Serwański. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1990, ss. 103.

(red.) Théâtre et société de la Renaissance à nos jours. Actes du VIe Colloque Poznań – Strasbourg 19-20-21 avril 1990. Textes réunis et publiés par Maciej Serwański, Wydawnictwo Naukowe UAM, Seria Historia nr 161, Poznań 1992, ss. 118.

(współred.) L’histoire en partage. Le récit du vrai. Questions de didactique et d’historiographie. Collectif, sous la direction d’Henri Moniot et de Maciej Serwański, Paris, Nathan (collection „Perspectives didactiques”), 1994, 164 ss. Tamże (wespół z H.Moniot): Préface, s. 3-4.

(red.) Le rôle des médias à travers l’histoire. Actes du VIIIe Colloque Poznań-Strasbourg 12-14 mai 1994. Textes réunis et publiés par Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 1995, 194 ss.

(współred.) L’explication en histoire. Problèmes historiographiques et didactiques. Sous la direction d’Henri Moniot et de Maciej Serwański. Actes du colloque polono-français, Poznań 19-22 septembre 1995. Instytut Historii UAM, Poznań 1996, 170 ss. Tamże (wespół z H.Moniot): Présentation, s. 5-6.

(współred.) Słownik władców Europy średniowiecznej, pod redakcją Józefa Dobosza i Macieja Serwańskiego, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1998, 467 ss. Tamże (wespół z J.Doboszem): Wstęp, s. 7-12.

(współred.) Słownik władców Europy nowożytnej i najnowszej, pod redakcją Macieja Serwańskiego i Józefa Dobosza. Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1998, ss. 436. Tamże (wespół z J. Doboszem): Wstęp, s. 7-12.

(współred.) Słownik dynastii Europy, pod red. Józefa Dobosza i Macieja Serwańskiego, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1999, ss. 515. Tamże: Wstęp (wespół z J.Doboszem), s. 7-10.

(współred.) L’Histoire et ses fonctions. Une pensée et des pratiques au présent. Sous la direction de Henri Moniot et Maciej Serwański, L’Harmattan, Paris 2000, 212 ss. Tamże (wespół z H.Moniot), Présentation, s. 7-8.

(red.) Les grands hommes des autres. Sous la direction de Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 2000, 324 ss. Tamże, Préface, s. 7-8.

(red. naukowa) Seria „Zrozumieć Dzieje”, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2001:

Leszek Mrozewicz, Historia powszechna. Starożytność, 302 ss., tamże: Przedmowa, s. 1-4;

Jerzy Strzelczyk, Historia powszechna. Średniowiecze, 277 ss.;

Maciej Serwański, Historia powszechna. Wiek XVI-XVIII, 314 ss.;

Waldemar Łazuga, Historia powszechna. Wiek XIX, 242 ss.;

Tomasz Schramm, Historia powszechna. Wiek XX, 234 ss., wyd. II.

(współred.) Francja, Niemcy i Polska w Europie nowożytnej i najnowszej (XVI-XX w.) – La France, l’Allemagne et la Pologne dans l’Europe moderne et contemporaine XVIe-XXe s.) – Frankreich, Deutschland und Polen im neuzeitlichen und modernen Europa (!6. bis 20. Jh.), redakcja tomu – sous la direction de – herausgegeben von Maciej Forycki, Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 2003, 359 ss. Tamże (wespół z M. Foryckim) Przedmowa, s.7-8 oraz Préface, s. 9-10.

(współred.) La Pologne et l’Europe occidentale du Moyen-Age à nos jours. Actes du colloque organisé par l’Université Paris VII-Denis Diderot, Paris, les 28 et 29 octobre 1999. Textes réunis et publiés par Marie-Louise Pelus-Kaplan et Daniel Tollet avec la collaboration de Maciej Forycki et Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań-Paris 2004, 179 ss.

(współred.) Zygmunt Boras, Obrzeża nowożytnej Rzeczypospolitej. Kwestie wyznaniowe, społeczne i narodowościowe, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2005, ss. 229. Tamże Przedmowa, s. 5-6 [sygn. Komitet Redakcyjny].

(współred.) Stratégies de la Contre-Réforme en France et en Pologne. Actes du Colloque polono-français, Versailles, 26-29 octobre 2000. Textes réunies et publiés par Chantal Grell et Maciej Serwański avec la collaboration de Igor Kraszewski, Instytut Historii UAM, Poznań 2006, ss. 184.

(współred.) Amis et ennemis héréditaires : les stéréotypes nationaux. Actes du XIIe Colloque Poznań-Strasbourg des 3-4 octobre 2002. Textes réunis et publiés par Maciej Forycki i Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 2006, ss. 203.

(współred.) « Toute la France est polonaise ». La présence polonaise en France aux XIXe et XXe siècles. Textes réunis et publiés par Agnieszka Jakuboszczak et Daniel Tollet avec la collaboration de Marie-Louise Pelus-Kaplan et Maciej Serwański. Actes du colloque organisé à Paris en novembre 2004 dans le cadre de la saison polonaise en France : Nova Polska, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań-Paris 2007, ss. 292. Tamże (wespół z Marie-Louise Pelus-Kaplan): Avertissement, s. 7.

(współred.) Religion et nations. Entre l’universel et les particularismes. Actes du XIVe Colloque Poznań-Strasbourg 28-29 septembre 2006. Textes réunis et publiés par Maciej Forycki i Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 2008, 278 ss.

(współred.) Jeux et sports de la Renaissance à nos jours, sous la direction de Maciej Forycki, Agnieszka Jakuboszczak et Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 2013, 336 ss.

 

III. Wybrane artykuły

Kandydatura francuska do tronu polskiego za panowania Zygmunta Augusta. „Kwartalnik Historyczny”, R. LXXXI: 1974, nr 2, s. 251-256, rés.

Wokół tronu Jagiellonów. Francuskie starania o sukcesję w Polsce. „Mówią Wieki”. Magazyn Historyczny, R. XII: 1974, nr 1, s. 5-8 i 15.

Metodyka przygotowania do zajęć dydaktycznych oraz kontrola pracy studenta na kierunku historii. „Neodidagmata”, nr 7, Poznań 1975, s. 195-207.

Ćwiczenia z historii powszechnej nowożytnej jako element kształcenia kadr nauczycielskich, [w:] Metodyka ćwiczeń na studiach uniwersyteckich, praca zbior. pod red. L.Lei, Poznań 1975, s. 117-124.

Polityka Francji wobec Rzeszy w dobie starań o elekcję Walezego w Polsce. „Studia Historica Slavo-Germanica”, t.V, Poznań 1976, s. 49-72, zusam.

Z zagadnień metodyki nauczania historii na studiach uniwersyteckich, [w:] Kształcenie pedagogiczne młodej kadry naukowo-dydaktycznej, zeszyt VI: Metodyka nauczania poszczególnych dyscyplin, oprac. zbior. pod red. L.Lei, Poznań 1977, s. 31-46.

Znajomość ustroju i państwa francuskiego w Polsce w XVII wieku, [w:] Polska – Niemcy – Europa. Studia z dziejów myśli politycznej i stosunków międzynarodowych. Praca zbior. pod red. Antoniego Czubińskiego, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1977, s. 131-143.

Le problème baltique dans les relations politiques franco-polonaises au XVIème et au XVIIème siècles, [w:] La Mer Baltique – zone de rencontres et d’affrontements 1600-1945. Actes du Colloque International. Université des Sciences Humaines de Strasbourg, Strasbourg 1981, s. 18-31.

Quelques aspects de la conscience nationale dans l’ancienne République de Pologne. La noblesse polonaise envers la civilisation française au XVIIe siècle, [w:] Développement de la conscience nationale en Europe Centrale du XVIe au XXe siècle. Actes du Colloque polono-français, Poznań les 6-7 avril 1981. Rédaction des Actes: Janusz Pajewski et Maciej Serwański, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1982, s. 27-38.

Les problèmes confessionnels dans les relations polono-françaises au 16è et au 17è siècles, [w:] Églises, États, Nations. XVIe-XVIIIe Siècle. IIIe Colloque Poznań-Strasbourg 13-15 octobre 1983. Université des Sciences Humaines de Strasbourg, Strasbourg 1985, vol. II, s. 289-310.

Rzesza Niemiecka w polskiej polityce Francji w okresie wojny trzydziestoletniej, [w:] Polacy i Niemcy. Dziesięć wieków sąsiedztwa. Praca zbior. pod red. Antoniego Czubińskiego, PWN, Warszawa 1987, s. 99-123.

Kwestie wyznaniowe w stosunkach polsko-francuskich w XVI i w XVII wieku. „Życie i Myśl”, R. XXXV: 1988, nr 1-2, s. 85-93.

Wielka Rewolucja Francuska w oczach Polaków (od Sejmu Wielkiego do wybuchu insurekcji kościuszkowskiej). „Życie i Myśl”, R. XXXVII: 1989, nr 3, s. 6-15.

Bronisław Dembiński 1858-1939, [w:] Wybitni historycy wielkopolscy. Praca zbiorowa pod red. Jerzego Strzelczyka, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1989, s. 171-181.

Les reflets de la Révolution française en Pologne (1789-1794), [w:] L’image de la France révolutionnaire dans les pays et les peuples de l’Europe Centrale et du Sud-Est. Publications Langues’O, Paris, INALCO, 1989, s. 181-198.

L’identité sociale de la noblesse et la politique extérieure du roi en Pologne au XVIIe siècle. Un élément de l’activité anti-Habsbourg de la France, [w:] Les expressions de l’identité sociale en Europe depuis la Renaissance. Actes du IVe Colloque Poznań-Strasbourg 17-19 octobre 1985. Rédaction des Actes Maciej Serwański. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1990, s. 27-37.

Les projets de l’élection „vivente rege” en Pologne au XVIIe siècle, [w:] L’État dans les doctrines économiques et politiques de la Renaissance à nos jours. Colloque des 24-25-26 mai 1988, Strasbourg. Université des Sciences Humaines, Strasbourg 1990, s.35-44.

La place de la Pologne en Europe vue par la diplomatie française des temps modernes (XVIe-XVIIIe siècles), [w:] L’Europe Centrale. Réalité, mythe, enjeu XVIIIe – XXe siècles. Textes réunis, établis et présentés par Gérard Beauprêtre. Les Cahiers de Varsovie, n° 22. Publication du Centre de Civilisation Française, Varsovie, Éditions de l’Université de Varsovie, 1991, s. 413-420.

(wespół z Tomaszem Schrammem) L’influence allemande sur l’économie polonaise de Grande-Pologne de 1740 à 1830 fut-elle un facteur de progrès ou de régression? [w:] Progrès technique et évolution des mentalités en Europe Centrale (1750-1840), Publications Langues’O, Paris, INALCO, 1991, s. 179-195.

Henri de Valois au trône de Pologne – les problèmes de la tolérance religieuse et la politique au XVIe siècle, [w:] Renaissance européenne et phénomènes religieux 1450-1650. Féstival d’Histoire de Montbrison 3 au 7 octobre 1990. Édité par l’Association du Centre Culturel de la Ville de Montbrison, Montbrison 1991, s. 299-314.

La réception du théâtre français en Pologne au XVIIe siècle, [w:] Théâtre et société de la Renaissance à nos jours. Actes du VIe Colloque Poznań – Strasbourg 19-20-21 avril 1990. Textes réunis et publiés par Maciej Serwański, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1992, s. 27-35.

Państwa bloku antyhabsburskiego wobec Rzeczypospolitej w okresie wojny 30-letniej, [w:] Wojna trzydziestoletnia (1618-1648) na ziemiach nadodrzańskich. Praca zbior. pod red. Kazimierza Bartkiewicza, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. T. Kotarbińskiego w Zielonej Górze, Zielona Góra 1993, s. 17-26.

Francja wobec kwestii wojny i pokoju w stosunkach polsko-szwedzkich w I połowie XVII wieku, [w:] Pax et bellum, pod red. Karola Olejnika. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 1993, s. 207-218.

Enseigner l’histoire en Pologne aujourd’hui. „Cahiers de Clio” (Liège), 1993, nr 115, s. 55-65.

Problèmes d’enseignement de l’histoire moderne en Pologne, [w:] L’histoire en partage. Le récit du vrai. Collectif, sous la direction d’Henri Moniot et de Maciej Serwański, Paris, Nathan, 1994, s. 31-36.

L’enseignement de l’histoire en Pologne aujourd’hui. „Historiens-Géographes”. Revue de l’Association des Professeurs d’Histoire et de Géographie (Paris), 1995, nr 347, s. 479-485.

Histoire et médias. Présentation du colloque, [w:] Le rôle des médias à travers l’histoire. Textes réunis et publiés par M.Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 1995, s. 9-14.

(wespół z Tomaszem Schrammem) Czy gospodarność Wielkopolan to wynik wpływów pruskich? Od Rzeczypospolitej szlacheckiej do pracy organicznej. „Przegląd Zachodni”, R. LI: 1995, nr 3, s. 1-12.

La place de la Pologne en Europe sur l’échiquier français au XVIIe siècle. „XVIIe Siècle” (Paris), nr 190, 1996, z.1, s. 115-130.

Les influences politiques françaises en Pologne dans la première moitié du XVIe siècle, [w:] Les influences étrangères en Pologne du Moyen-Âge à nos jours. Actes du colloque franco-polonais tenu à Strasbourg les 3 et 4 juin 1992, Strasbourg, Université des Sciences Humaines, b.d. [1996], s. 56-63.

Henri de Valois et la diète de Pologne, [w:] L’Europe des diètes au XVIIe siècle. Textes réunis par D.Tollet, Paris, Sedes, 1996, s. 223-243.

Polityka Francji wobec Polski 1655-1660, [w:] Rzeczpospolita w latach potopu, pod redakcją Jadwigi Muszyńskiej i Jacka Wijaczki, Wydawnictwo Wyższej Szkoły Pedagogicznej im. Jana Kochanowskiego, Kielce 1996, s. 21-39.

Les Polonais face à la réalité postcommuniste: la permanence des modèles d’interprétation „insurrectionnel” et „positiviste” de l’histoire polonaise dans les manuels scolaires, [w:] L’explication en histoire. Problèmes historiographiques et didactiques. Sous la direction d’Henri Moniot et de Maciej Serwański. Instytut Historii UAM, Poznań, 1996, s. 153-165.

Poznańskie akcenty elekcji Henryka Walezego w Polsce. „Kronika Miasta Poznania”, R. 1997, nr 3, s. 186-196.

La diplomatie polonaise au XVIIe siècle, [w:] L’invention de la diplomatie. Moyen Âge – Temps modernes. Sous la direction de Lucien Bély, Paris, PUF, 1998, s. 167-176.

Jean III Sobieski et la Sainte-Ligue. „XVIIe Siècle” (Paris), R. 50, nr 199, 1998, z.2, s. 277-290.

Catholicisme et identité nationale des Polonais au XIXe siècle, [w:] Chocs et ruptures en histoire religieuse. Fin XVIIIe – XIXe siècles. Sous la direction de Michel Lagrée, Rennes, Presses Universitaires de Rennes, 1998, s. 85-94.

Fonctions du château de Guillaume II à Poznań, [w:] La vie de château. Architecture, fonctions et représentations des châteaux et des palais du Moyen-Âge à nos jours. Textes réunis par François-Xavier Cuche. Presses Universitaires de Strasbourg, Strasbourg 1998, s. 207-213.

Usytuowanie Rzeczypospolitej szlacheckiej w Europie z perspektywy Paryża. Uwarunkowania geopolityczne i stosunki międzynarodowe, [w:] Między polityką a kulturą, pod redakcją Cezarego Kukli, Warszawa, PWN, 1999, s. 31-39.

Burbonowie, [w:] Słownik dynastii Europy, pod red. Józefa Dobosza i Macieja Serwańskiego, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1999, s. 80-87.

Poland and the Treaties of Westphalia, [w:] 1648 and European Security Proceedings. Editors: Klaus-Richard Böhme & Jesper Hansson, Försvarshögskolans, Stokholm 1999, s. 83-96.

Polonia y la Guerra de los Treinta Años, [w:] 1648-1998: 350 años de la Paz de Westfalia. Del antagonismo a la integración en Europa, Biblioteca National y Fondación Carlos de Amberes, Madrid 1999, s. 73-85.

Fonctions sociales des fêtes nationales en Pologne au XXe siècle, [w:] L’Histoire et ses fonctions. Une pensée et des pratiques au présent. Sous la direction de Henri Moniot et Maciej Serwański, L’Harmattan, Paris 2000, s. 59-73.

Henri de Valois – roi de Pologne, roi de France, [w:] Les grands hommes des autres. Sous la direction de Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 2000, p. 125-133.

La neutralité de la Pologne pendant la guerre de Trente ans, [w:] L’Europe des traités de Westphalie. Esprit de la diplomatie et diplomatie de l’esprit. Sous la direction de Lucien Bély avec le concours d’Isabelle Richefort, Presses Universitaires de France, Paris 2000, s. 135-145.

À contre-courant, de la tolérance à la politique de la contre-réforme: la Pologne à la fin du XVIe et au début du XVIIe siècle, [w:] Le Traité de Vervins. Textes réunis par Jean-François Labourdette, Jean-Perre Poussou et Marie-Catherine Vignal, Presses de l’Université de Paris-Sorbonne, Paris 2000, s. 483-491.

La „tolérance” dans la Pologne du XVIe siècle, [w:] Séminaires de D.E.A.:”L’évolution des mondes modernes”. Année 2000-2001. Université de Paris-Sorbonne, Institut de Recherches sur les Civilisations de l’Occident moderne, Paris 2001, s. 65-81.

La France et le Saint Empire à l’époque de l’élection d’Henri de Valois en Pologne, [w:] Formen internationaler Beziehungen in der Frühen Neuzeit. Frankreich und das Alte Reich im europäischen Staatensystem. Festschrift für Klaus Malettke zum 65. Geburtstag. Herausgegeben von Sven Externbrink und Jörg Ulbert. Historiche Forschungen. Band 71. Dunker & Humblot, Berlin 2001, s. 335-348.

La Confédération de Varsovie (1573), [w:] Conflitti e compromessi nell’Europa di centro fra XVI e XX secolo. Atti del 2e Colloquio Internazionale (Viterbo, 26-27 Maggio 2000) a cura di Gaetano Platania, Edizioni Sette Città, Viterbo 2001, s. 13-29.

La rivalité des factions à la cour de Pologne aux XVIe et XVIIe siècles, [w:] Hofgesellschaft und Höflinge an europäischen Fürstenhöfen in der Frühen Neuzeit (15.-18.Jh.). Société de Cour et courtisans dans Europe de l’époque moderne (XVe-XVIIIe siècle). Herausgegeben von Klaus Malettke und Chantal Grell unter Mitwirkung von Petra Holz, LIT Verlag, Münster 2001, s. 217-230.

Le jansénisme et la cour polonaise de Louise-Marie de Gonzague, [w:] Le jansénisme et la franc-maçonnerie en Europe centrale aux XVIIe et XVIIIe siècles. Textes réunis par Daniel Tollet, Presses Universitaires de France, Paris 2002, s. 85-92.

Formy aktywności kolegium jezuickiego w Poznaniu w XVI-XVIII wieku, „Mazowieckie Studia Humanistyczne”, R. VIII: 2002, nr 2, s. 31-39.

L’Eglise nationale en Pologne au XVIe siècle, [w:] Politica e religioni nell’Europa centro-orientale (sec. XVI-XX). Atti del 3º Colloquio Internazionale (Viterbo, 7-9 giugno 2001), a cura di Gaetano Platania, Edizioni Sette Cità, Viterbo 2002, s. 67-75.

Poznańsko-francusko-kanadyjska współpraca naukowa w zakresie dydaktyki historii, [w:] Między historią a edukacją historyczną. Studia i szkice dedykowane Profesor Marii Kujawskiej. Pod redakcją Violetty Julkowskiej, Instytut Historii UAM, Poznań 2003, s. 269-277.

Le rôle du proséminaire dans l’enseignement universitaire de l’histoire en Pologne, [w:] Pistes didactiques et chemins d’historiens. Textes offerts à Henri Moniot. Recueillis et édités par Marie-Christine Baquès, Annie Bruter, Nicole Tutiaux-Guillon, L’Harmattan, Paris 2003, s. 301-316.

Rywalizacja między Francją a Habsburgami jako oś stosunków polsko-francusko-niemieckich w XVI-XVIII wieku, [w:] Francja, Niemcy i Polska w Europie nowożytnej i najnowszej (XVI-XX w.) – La France, l’Allemagne et la Pologne dans l’Europe moderne et contemporaine XVIe-XXe s.) – Frankreich, Deutschland und Polen im neuzeitlichen und modernen Europa (16. bis 20. Jh.), redakcja tomu – sous la direction de – herausgegeben von Maciej Forycki, Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 2003, s. 105-114.

La rivalité entre la France et les Habsbourg: l’axe des rapports polono-franco-allemands aux XVIe-XVIIIe siècles, [w:] Francja, Niemcy i Polska w Europie nowożytnej i najnowszej (XVI-XX w.) – La France, l’Allemagne et la Pologne dans l’Europe moderne et contemporaine XVIe-XXe s.) – Frankreich, Deutschland und Polen im neuzeitlichen und modernen Europa (16. bis 20. Jh.), redakcja tomu – sous la direction de – herausgegeben von Maciej Forycki, Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 2003, s. 115-126.

Les fonctions et les tâches de l’Institut pour la Mémoire Nationale (I.P.N.) de Pologne, [w:] L’Europa centro-orientale e gli archivi. Tra età moderna e contemporanea. Atti del IV Colloquio Internazionale (Viterbo 6-9 giugno 2002), a cura di Gaetano Platania, Edizioni Sette Città, Viterbo 2003, s. 317-324.

La politique de la France à l’égard de la Pologne pendant la Seconde Guerre du Nord (1655-1660), [w:] Guerre et paix en Europe centrale aux époques moderne et contemporaine. Mélanges d’histoire des relations internationales offerts à Jean Bérenger. Textes réunis par Daniel Tollet avec une introduction de Lucien Bély, Presses de l’Université de Paris-Sorbonne, Paris 2003, s. 545-561.

Kształtowanie się stronnictwa profrancuskiego na dworze polskim w wiekach XVI i XVII, [w:] Dwór a kraj. Między centrum a peryferiami władzy. Pod redakcją Ryszarda Skowrona. Kraków 2003, s. 219-235 (summary in english).

Dyplomacja polska wobec zasady „uti possidetis” w negocjacjach karłowickich 1698-1699, „Balcanica Posnaniensia”, Acta et studia, t. XIII: „Traktaty karłowickie i ich następstwa”, Poznań 2003, s. 15-24 (résumé en français).

(wespół z Maciejem Foryckim i Michałem Zwierzykowskim) Las grandes líneas de la historiografía polaca. La Edad Moderna (siglos XVI-XVIII), „Cuadernos de Historia Moderna”, vol. 28, Servicio de Publicaciones Universidad Complutense, Madrid 2003 [druk: 2004], s. 187-201.

La Pologne dans la rivalité entre la Maison d’Autriche et la France (XVIe-XVIIIe siècles). Essai de synthèse, [w:] La Pologne et l’Europe occidentale du Moyen-Age à nos jours. Actes du colloque organisé par l’Université Paris VII-Denis Diderot, Paris, les 28 et 29 octobre 1999. Textes réunis et publiés par Marie-Louise Pelus-Kaplan et Daniel Tollet avec la collaboration de Maciej Forycki et Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań-Paris 2004, s. 43-48.

Na marginesie badań nad edukacją szlachcianek w Polsce XVI-XVII wieku, [w:] Studia z historii społecznej. Cała historia to dzieje ludzi... Studia z historii społecznej ofiarowane profesorowi Andrzejowi Wyczańskiemu w 80-tą rocznicę urodzin i 55-lecie pracy naukowej, pod redakcją Cezarego Kukli przy współudziale Piotra Guzowskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, Białystok 2004, s. 149-155.

Les échanges culturels entre la Pologne et l’Occident à l’époque moderne, [w:] Séminaires de D.E.A.: „L’évolution des mondes modernes”. Année 2003-2004, fascicule I, Université Paris-Sorbonne, Institut de Recherches sur les Civilisations de l’Occident moderne, Paris 2004, s. 48-56.

Les formes de l’éducation des filles nobles en Pologne aux XVIe, XVIIe et XVIIIe siècles, [w:] L’éducation des jeunes filles nobles en Europe, XVIIe-XVIIIe siècles. Sous la direction de Chantal Grell et Arnaud Ramière de Fortanier, Presses de l’Université Paris-Sorbonne, Paris 2004, s. 75-85.

La victoire de Kahlenberg en 1683 et la conscience nationale des Polonais, [w:] Exploration de la mémoire collective. Grands événements et mythes des origines. Actes du XIe colloque polono-français de l’Université Adam Mickiewicz de Poznan et de l’Université Marc Bloch de Strasbourg. Textes réunis par François-Xavier Cuche et Jean-Paul Schneider, Presses Universitaires de Strasbourg, Strasbourg 2004, s. 49-59.

Dorobek naukowy Profesora Bronisława Dembińskiego, [w:] Bronisław Dembiński (1858-1939) wybitny historyk, polityk i działacz społeczny. Zbiór studiów pod redakcją Włodzimierza Jastrzębskiego, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2004, s. 70-85.

Polska czasów Jana Sobieskiego, [w:] L’Europa di Giovanni Sobieski. Cultura, politica, mercatura e società. Atti del VI Colloquio Internazionale (Viterbo 24-25 giugno 2004), a cura di Gaetano Platania, Edizioni Sette Città, Viterbo 2005, s. 111-121.

L’Université de Poznań dans la clandestinité à Varsovie (1940-1944), [w:] Les Reichsuniversitäten de Strasbourg et de Poznań et les résistances universitaires 1941-1944. Textes réunis par Christian Baechler, François Igersheim, Pierre Racine, Presses Universitaires de Strasbourg, Strasbourg 2005, s. 215-222.

Un aspect des rapports entre la Pologne et la France pendant la guerre de Trente Ans : la mission diplomatique de Mikolaj Gniewosz à Paris en 1631, [w:] Pouvoirs, contestations et comportements dans l’Europe moderne. Mélanges en l’honneur du professeur Yves-Marie Bercé. Bernard Barbiche, Jean-Pierre Poussou et Alain Tallon (dir.), Presses de l’Université Paris-Sorbonne, Paris 2005, s. 201-207.

Du pacifisme de la noblesse polonaise dans la première moitié du XVIIe siècle, [w:] Noblesse française et noblesse polonaise. Mémoire, identité, culture XVIe-XXe siècles. Sous la direction de Jarosław Dumanowski et Michel Figeac, Maison des Sciences de l’Homme d’Aquitaine, Pessac 2006, s. 131-137.

Les échanges. Conclusion: bilans du colloque, [w:] Noblesse française et noblesse polonaise. Mémoire, identité, culture XVIe-XXe siècles. Sous la direction de Jarosław Dumanowski et Michel Figeac, Maison des Sciences de l’Homme d’Aquitaine, Pessac 2006, s. 605-608.

(wespół z Chantal Grell) Stratégies et contradictions de la Réforme catholique en France et en Pologne du XVIe au XVIIIe siècle, [w:] Stratégies de la Contre-Réforme en France et en Pologne. Actes du Colloque polono-français, Versailles, 26-29 octobre 2000. Textes réunies et publiés par Chantal Grell et Maciej Serwański avec la collaboration de Igor Kraszewski, Instytut Historii UAM, Poznań 2006, s. 7-12.

De la tolérance à la Contre-Réforme en Pologne, XVIe-XVIIe siècles, [w:] Stratégies de la Contre-Réforme en France et en Pologne, textes réunies et publiés par Chantal Grell et Maciej Serwański avec la collaboration de Igor Kraszewski, Instytut Historii UAM, Poznań 2006, p. 13-21.

L’activité du collège des jésuites à Poznań aux XVIe-XVIIIe siècles, [w:] Stratégies de la Contre-Réforme en France et en Pologne, textes réunies et publiés par Chantal Grell et Maciej Serwański avec la collaboration de Igor Kraszewski, Instytut Historii UAM, Poznań 2006, p. 153-160.

(wespół z Aleksandrem Małeckim) Le premier historiographe royal de Pologne: Bernard Wapowski (vers 1450-1535), [w:] Les historiographes en Europe de la fin du Moyen Âge à la Révolution, Chantal Grell (dir.), Presses de l’Université Paris-Sorbonne, Paris 2006, s. 251-262.

Le stéréotype du Français dans la Pologne des XVIe-XVIIe siècles, [w:] Amis et ennemis héréditaires : Les stéréotypes nationaux. Actes du XIIe Colloque Poznań-Strasbourg des 3-4 octobre 2002. Textes réunis et publiés par Maciej Forycki i Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 2006, s. 45-53.

L’ombre de la Pologne sur la Russie dans la première moitié du XVIIe siècle, [w:] L’ombra della Russia sull’Europa centro-orientale. Storia, letteratura e altre cose. Atti del Colloquio Internazionale (San Martino al Ciminio 14-17 giugno 2006) a cura di Gaetano Platania, Edizioni Sette Cità, Viterbo 2007, s. 151-165.

Le château de Kórnik, témoin de l’activité sociale de la noblesse polonaise (XIVe-XXe siècles), [w:] Château et stratégies familiales. Actes des Rencontres d’Archéologie et d’Histoire en Périgord les 22, 23 et 24 septembre 2006. Textes réunis par Anne-Marie Cocula & Michel Combet, Éditions Ausonius, Bordeaux 2007, s. 93-111.

Être une reine étrangère: deux Françaises en Pologne, [w:] Femmes et pouvoir politique. Les princesses d’Europe XVe-XVIIIe siècle. Sous la direction d’Isabelle Poutrin et Marie-Karine Schaub, Éditions Bréal, Rosny-sous-Bois, 2007, s. 193-200.

Profesor Janusz Pajewski jako badacz dziejów nowożytnych, [w:] Janusz Pajewski – człowiek i uczony. Materiały z sesji naukowej w stulecie urodzin Profesora Janusza Pajewskiego 7-8 maja 2007 r., redakcja naukowa Aleksandra Kosicka-Pajewska, Tomasz Schramm, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2007, s. 25-39.

Rywalizacja między Francją a Habsburgami jako oś stosunków polsko-francusko-niemieckich w XVI-XVIII wieku, [w:] „Powtórka przed …”. Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Informator Instytutu Historii UAM. Redakcja Józef Dobosz i Danuta Konieczka-Śliwińska, Instytut Historii UAM, Poznań 2008, s. 53-60.

Religiosité du sarmatisme polonais au XVIIe siècle, [w:] Conscience nationale, État et religions. Actes du XIIIe colloque polono-français de l’Université Adam Mickiewicz de Poznan et de l’Université Marc Bloch de Strasbourg, 14-16 octobre 2004, Strasbourg. Textes réunis par Patrick Werly, Presses Universitaires de Strasbourg, Strasbourg 2008, s. 103-114.

Szlachta polska wobec kwestii wojny i pokoju w XVII wieku, [w:] „Powtórka przed …”. II Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Informator Instytutu Historii UAM. Redakcja Józef Dobosz i Danuta Konieczka-Śliwińska, Instytut Historii UAM, Poznań 2008, s. 43-55.

Le costume « sarmate », trait distinctif de la noblesse polonaise aux XVIe-XVIIe siècles, [w:] Signes et couleurs des identités politiques du Moyen Âge à nos jours. Sous la direction de Denise Turrel, Martin Aurell, Christine Manigand, Jérôme Grévy, Laurent Hablot & Catalina Girbea, Presses Universitaires de Rennes, Rennes 2008, s. 393-408 + 7 ilustr., s. XL-XLII.

En guise d’introduction. La coopération en sciences humaines entre l’Université Marc Bloch de Strasbourg et l’Université Adam Mickiewicz de Poznań (1974-2006), [w:] Religion et nations. Entre l’universel et les particularismes. Actes du XIVe Colloque Poznań-Strasbourg 28-29 septembre 2006. Textes réunis et publiés par Maciej Forycki i Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 2008, s. 7-11.

L’image des événements de juin 1956 à Poznań dans l’historiographie polonaise contemporaine, [w:] L’Europa centro orientale e la storiografia post 1989. Mutamenti linguisici, storici e transizione socio-politica. Atti del Colloquio Internationale (Montefiascone 7-9 giugno 2007), a cura di Gaetano Platania, Sette Cità, Viterbo, 2008, s. 297- 311.

Polski głos na rzecz hugenotów we Francji – postulata polonica, „Klio”, nr 11, Toruń 2008 [druk: 2009], s. 35-45.

(wespół z Michałem Zwierzykowskim) Entre le centralisme et la décentralisation : l’évolution de l’importance des diétines dans le système institutionnel de la Pologne (XVIe-XVIIIe siècle), [w:] L’invention de la décentralisation. Noblesse et pouvoirs intermédiaires en France et en Europe XVIIe-XIXe siècle, Marie-Laure Legay, Roger Baury (éds), Presses Universitaires du Septentrion, Villenueve d’Ascq – Lille, 2009, s. 229-239.

Polityka w historii – historia w polityce, [w:] Polityka i politycy. Diagnozy – Oceny – Doświadczenia, red. naukowa Jolanta Miluska, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2009, s. 25-39.

Patriotyzm przez pryzmat polityki historycznej, [w:] Wymiary patriotyzmu i nacjonalizmu. Studia interdyscyplinarne. Redakcja naukowa Jolanta Miluska, Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, Koszalin 2009, s. 15-27.

Uniwersytet Poznański w konspiracji. Tajny Uniwersytet Ziem Zachodnich (1940-1944), [w:] Uniwersytety. Tradycje – dzień dzisiejszy – przyszłość. Redaktor naukowy Zbigniew Drozdowicz. Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2009. Seria Dzieje UAM nr 18, s. 83-95.

Czy Francja Ludwika XIV była państwem absolutnym? [w:] „Powtórka przed…”. III Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Informator Instytutu Historii UAM. Redakcja Józef Dobosz i Danuta Konieczka-Śliwińska, Instytut Historii UAM, Poznań 2009, s. 41-52.

Médiations diplomatiques françaises en Pologne au XVIIe siècle, [w:] Le rayonnement français en Europe centrale du XVIIe siècle à nos jours. Sous la direction de Olivier Chaline, Jarosław Dumanowski et Michel Figeac, Maison des Sciences de l’Homme d’Aquitaine, Pessac-Bordeaux 2009, s. 21-26.

Rzeczpospolita wobec wojny trzydziestoletniej, [w:] Polska wobec wielkich konfliktów w Europie nowożytnej. Z dziejów dyplomacji i stosunków międzynarodowych w XV-XVIII wieku. Pod redakcją Ryszarda Skowrona, Societas Vistulana, Kraków 2009, s. 543-547.

La Pologne et la Porte ottomane à la fin du XVIIe siècle, [w:] La paix de Karlowitz 26 janvier 1699. Les relations entre l’Europe centrale et l’Empire Ottoman. Sous la direction de Jean Bérenger, Honoré Champion Éditeur, Paris 2010, chap. 3, s. 39-45.

Stosunki wyznaniowe w dawnej Rzeczypospolitej: od tolerancji do kontrreformacji (XVI-XVII wiek), [w:] „Powtórka przed…”. IV Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Informator Instytutu Historii UAM. Redakcja Józef Dobosz i Danuta Konieczka-Śliwińska, Instytut Historii UAM, Poznań 2010, s. 51-65.

Adam Mickiewicz et la lutte nationale des Polonais aux XIXe et XXe siècles, [w:] Marc Bloch. La figure de l’intellectuel en résistance de l’Antiquité à nos jours, sous la direction de Christian Civardi, William Gasparini, Anne Jacquemin, Rudolph Sock, Presses Universitaires de Strasbourg, Strasbourg 2010, s. 89-95.

Bronisław Dembiński (1858-1939), [w:] Wybitni historycy wielkopolscy, pod redakcją Jerzego Strzelczyka, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2010, s. 181-194.

La Pologne nobiliaire et la France: liens de cœur ou de raison?, « Annales » , Académie Polonaise des Sciences – Centre Scientifique à Paris, vol. 13, Varsovie-Paris 2011, s. 14-48.

Znajomość kultury francuskiej w Polsce w XVII wieku, [w:] „Powtórka przed…”. V Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Informator Instytutu Historii UAM. Redakcja Józef Dobosz i Danuta Konieczka-Śliwińska, Instytut Historii UAM, Poznań 2011, s. 43-60.

Entre la République nobiliaire et la Pologne partagée. Ksawery Działyński (1756-1819), précurseur du travail positiviste, [w :] Les Aristocraties en Europe du Moyen Âge à nos jours. Textes réunis par Patrick Werly, Presses Universitaires de Strasbourg, Strasbourg 2011, s. 29-42.

Racja stanu – element legitymizacji władzy politycznej w czasach nowożytnych, [w:] Wartości w świecie polityki. Redakcja naukowa Jolanta Miluska, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2012, s. 19-33.

Francuska architektura i sztuka w oczach Polaków w XVII w., [w:] Sic erat in fatis. Studia i szkice historyczne dedykowane Profesorowi Bogdanowi Rokowi, redakcja naukowa Elżbieta Kościk, Rościsław Żerelik, Piotr Badyna, Filip Wolański, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2012, t. I, s. 452-464.

Présence de la langue française en Pologne aux XVIe et XVIIe siècles, [w :] Les langues étrangères en Europe. Apprentissages et pratiques (1450-1700), Marc Zuili et Susan Baddeley (dir.) avec la collaboration de Jean-François Chappuit, Presses de l’Université Paris-Sorbonne, Paris 2012, s. 195-204.

Nauczyciel historii wobec rzeczywistości postkomunistycznej. Modele interpretacji przeszłości Polski w podręcznikach szkolnych z lat 1948-1992, „Klio”, nr 21 (2) 2012, s. 143-157.

(wespół z Maciejem Bugajewskim) Croisade et Paix: la Pologne face aux Turcs à l'époque moderne, [w:] Mélanges de l'École française de Rome - Italie et Méditerranée (Myth, Histoire, Croisade. Autour d'Alphonse Dupront), 124-1 (2012), s. 109-114.

Francusko-polski spór o sacrum w dobie elekcji Henryka d’Anjou w Rzeczypospolitej, [w:] Staropolski ogląd świata. Kultura staropolska – poszukiwanie sacrum odnajdywanie profanum, redakcja naukowa Bogdan Rok, Filip Wolański, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2013, s. 11-26.

(wespół z Danutą Płygawko), Le rôle du sport dans l’affermissement de l’identité nationale des Polonais au XIXe et au XXe siècles : l’exemple de l’Association Gymnastique « Sokół », [w:] Jeux et sports de la Renaissance à nos jours, sous la direction de Maciej Forycki, Agnieszka Jakuboszczak et Maciej Serwański, Instytut Historii UAM, Poznań 2013, s. 237-246.

(wespół z Katarzyną Napierałą), The Presence of Francophonie in Poland from the Sixteenth Century to the Eighteen, [w:] European Francophonie: The Social, Political and Cultural History of an International Prestige Language, ed. Vladislav Rjéoutski, Gesine Argent, Derek Offord, Peter Lang, 2014, s. 307-336.

 
free pokerfree poker