prof. UAM dr hab. Katarzyna Balbuza

 

Kontakt

Adres poczty elektronicznej jest chroniony przed robotami spamującymi. W przeglądarce musi być włączona obsługa JavaScript, żeby go zobaczyć.

tel. 61 829 1513

pokój 3.155

 

Obszar zainteresowań badawczych

Historia wczesnego cesarstwa rzymskiego (I-III w.)

Religia, kultura i sztuka starożytnego Rzymu

Ideologia władzy i autoprezentacja cesarzy w okresie pryncypatu; historia idei

Numizmatyka rzymska – ikonografia, aspekt ideologiczny monet, monety rzymskie na ziemiach polskich

 

Najważniejsze publikacje

Monografie i redakcje:

(współred.) Miasto w starożytności. Materiały z ogólnopolskiej konferencji Poznań, 19-21. września 2002 r., red. L. Mrozewicz, K. Balbuza, Poznań 2004.

Triumfator. Triumf i ideologia zwycięstwa w starożytnym Rzymie epoki cesarstwa, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2005.

(współred.) Świat starożytny, jego polscy badacze i kult panującego, red. L. Mrozewicz, K. Balbuza, Poznań 2011.

(współred.) Studia Lesco Mrozewicz ab amicis et discipulis dedicata, ed. S. Ruciński, K. Balbuza, K. Królczyk, Poznań 2011.

Aeternitas Augusti. Kształtowanie się i rozwój koncepcji wieczności w (auto)prezentacji cesarza rzymskiego (od Augusta do Sewera Aleksandra), Poznań 2014.

 

Wybrane publikacje:

Viri triumphales odznaczeni nad środkowym i dolnym Dunajem w okresie od Augusta do Trajana (Studia Moesiaca II), Poznań 1994, s. 111-120.

Viri triumphales od Augusta do Hadriana (Scripta Minora III. Aetas Imperatoria), Poznań 1999, s. 129-187.

Die Siegesideologie des Octavian/Augustus, Eos 86.2, 1999, s. 267-299.

Triumph as the Expression of Roman Ideology of Victory from Augustus to Diocletianus, Eos 89.2, 2002, s. 361-366.

The Aspects of Domitian’s Ideology of Victory, w: Orbis Antiquus. Studia in honorem Ioannis Pisonis, ed. L. Ruscu, C. Ciongradi, R. Ardevan, C. Roman, C. Gazdac, Cluj-Napoca 2004, s. 25-33.

Roma Aeterna symbolem cywilizacji (czasy Hadriana), w: Miasto w starożytności. Materiały z ogólnopolskiej konferencji Poznań, 19-21. września 2002 r. (Xenia Posnaniensia. Monografie), red. L. Mrozewicz, K. Balbuza, Poznań 2004, s. 213-221.

Ideologia zwycięstwa cesarza Klaudiusza (w aspekcie podboju Brytanii), w: Ideologia i propaganda w starożytności. Materiały ogólnopolskiej konferencji Komisji Historii Starożytnej PTH, Rzeszów 12-14 września 2000, red. L. Morawiecki, P. Berdowski, Rzeszów 2004, s. 383-389.

The Triumph in the Service of the Dynastic Policy of Emperors during the Principate, Eos 91, 2004, s. 63-82.

Idea Aeternitas w ideologii władzy cesarzy z dynastii flawijskiej, w: Grecy, Rzymianie i ich sąsiedzi, red. K. Nawotka, M. Pawlak, Wrocław 2007, s. 559-571.

Koncepcja wieczności państwa w Rzymie Augusta, w: Haec mihi in animis vestris templa. Liber in memoriam Leslai Morawiecki, red. P. Berdowski, B. Blahaczek, Rzeszów 2007, s. 197-204.

William Szekspir a idy marcowe, w: Idy marcowe 2050 lat później, red. L. Mrozewicz, Poznań 2008, s. 211-219 (współautorstwo z A. Dolacińską).

AVGVSTA IN AETERNITATE. Motyw wieczności w Rzymie Antoninów ze szczególnym uwzględnieniem Faustyny Starszej, w: Hortus Historiae. Księga Pamiątkowa ku czci Profesora Józefa Wolskiego, Kraków 2010, s. 393-409.

Aion z Afrodyzjas i koncepcja filozoficzna saeculum aureum Augusta, w: Społeczeństwo i religia w świecie antycznym. Materiały z ogólnopolskiej konferencji naukowej (Toruń, 20-22 września 2001 r.), red. P. Wojciechowski, Sz. Olszaniec, Toruń 2010, s. 207-226.

Aeternitas – an Element of Emperor Trajan’s Self-Representation (an Outline of the Problem), w: Res Historica. Terra, mare et homines II. Studies in Memory of Professor Tadeusz Łoposzko, red. H. Kowalski, P. Madejski, Lublin 2010, s. 27-32.

Alians polityki z religią, czyli o znaczeniu wizyty Wespazjana w Aleksandrii oraz znakach zwiastujących jego rządy, w: Studia Flaviana, red. L. Mrozewicz, Poznań 2010, s. 95-117.

P. Sulpicius Quirinius et ornamenta triumphalia. Quelques remarques concernat la datation, w: Studia Lesco Mrozewicz ab amicis et discipulis dedicata, red. S. Ruciński, K. Balbuza, K. Królczyk, Poznań 2011, s. 17-29.

Aeternitas cesarzy w mennictwie konsekracyjnym Imperium Romanum w okresie od Augusta do Antoninów, w: Świat starożytny, jego polscy badacze i kult panującego, red. L. Mrozewicz, K. Balbuza, Poznań 2011, s. 297-312.

Wspomnienie o Profesorze Lesławie Morawieckim – polskim badaczu władzy charyzmatycznej, w: Świat starożytny, jego polscy badacze i kult panującego, red. L. Mrozewicz, K. Balbuza, Poznań 2011, s. 33-46.

Cesarz Galba, śmierć – damnatio memoriae (?) – restitutio honorum, w: Damnatio memoriae w europejskiej kulturze politycznej, red. R. Gołaj-Dempniak, D. Okoń, M. Semczyszyn, Szczecin 2011, s. 43-57.

La conception d’Aeternitas dans le monnayage de consécration romain de l’époque du principat, Palamedes 6, 2011, s. 93-108.

Główne nurty w ideologii władzy cesarza Galby, w: Studia Flaviana II, red. L. Mrozewicz, Poznań 2012, s. 45-64.

Propaganda idei sekularnej w mennictwie FIlipa Araba, Filipa II i Otacilii Sewery, w: Świat starożytny. Państwo i społeczeństwo, red. R. Kulesza, M. Stępień, E. Szabat, M. Daszuta, Warszawa 2013, s. 404-419.

Personifikacja Aeternitas na monetach rzymskich propagujących ideę wieczności cesarza, Studia Europaea Gnesnensia 8, 2013, s. 7-27.

The Idea of aeternitas of State, City and Emperor in Augustan Poetry, Klio 96.1, 2014, s. 49-66.

Virtutes and Abstract Ideas Propagated by Marcia Otacilia Severa. Numismatic Evidence, w: Within the Circle of Ancient Ideas and Virtutes. Studies in Honour of Professor Maria Dzielska, ed. by K. Twardowska, M. Salamon, S. Sprawski, M. Stachura, S. Turlej, Kraków 2014, s. 185-196.

The Semiotics of Triumph and Social Communication in the Roman Empire during the Principate Era, w: Explicit and Implicit Meanings of Cultural Communication/ Явные и скрытые смыслы культурной коммуникации, red. K. Jędraszczyk, Gniezno 2015, s. 237-257.

Concordia, Aeternitas Imperii i kwestie dynastyczne w menniczym programie ideologicznym pierwszych Sewerów, Studia Europaea Gnesnensia 12, 2015, s. 61-83.

Cesarz a bóstwa solarne i lunarne w (auto)prezentacji Septymiusza Sewera i jego rodziny (193-211), w: Elity w świecie starożytnym (Szczecińskie Studia nad Starożytnością, t. III), red. D. Okoń, M. Cieśluk, Szczecin 2015, s. 225-245.

Ideologiczno-religijne aspekty wojny w świetle przedhadrianowych medalionów rzymskich (Cezar-Trajan), w: Armia, systemy obronne i ideologiczno-religijne aspekty wojny w imperium rzymskim, red. H. Kowalski, P. Madejski, Lublin 2015, s. 229-246.

Das Feiern der Besiegung Armeniens durch Marcus Antonius in Alexandria: ein Triumph, eine dionysische Pompe oder eine Feierlichkeit sui generis?, w: Marcus Antonius. History and Tradition, ed. by D, Słapek, I. Łuć, Lublin 2016, s. 89-99.

Historia antyku w Poznaniu – teraźniejszość i przyszłość dydaktyki, w: Historia starożytna na polskich uniwersytetach – wczoraj, dziś, jutro, red. R. Kulesza, Warszawa 2016, s. 19-27 (współautorstwo z A. Tatarkiewicz).

Idea aeternitas Augusti – początki i kierunek rozwoju, w: Fenomen wieczności (Zeszyty Naukowe Centrum im. Edyty Stein, t. XV), red. A. Grzegorczyk, K. Ilskiego, P. Jakubowskiego, Poznań 2016, s. 243-255.

„Obcy” oszczędzeni w triumfach rzymskich. Losy prominentnych jeńców w Rzymie w okresie schyłku republiki i w epoce pryncypatu, Ethos 30.1, 2017, s. 233-245. DOI 10.12887/30-2017-1-117-14.

Aeternus Augustus in der Titulatur der römischen Kaiser im späten 3. und im 4. Jh., Studia Europaea Gnesnensia 16, 2017, s. 103-126. DOI 10.14746/seg.2017.16.7.

Confrontation of the captivi nobiles and the Triumphator in the Roman Imperial Triumphal Ceremony, w: Przemoc w świecie starożytnym. Źródła, struktura, interpretacje, red. D. Słapek, I. Łuć, Lublin 2017, s. 135-149.

Der Triumph im Dienste dynastischer Politik, w: Der römische Triumph in Prinzipat und Spätantike, red. F. Goldbeck, J. Wienand, Berlin 2017, s. 255-282.

IMP XV/ SICIL — the Debate over the Augustus Golden Quaternio of Pompeii, w: Augustus. From Republic to Empire, red. G. Bąkowska-Czerner, J. Bodzek, Oxford 2017, s. 1-11.

Roma Aeterna i inne wątki „wieczne” w mennictwie rzymskim okresu kryzysu III wieku. Znaczenie ideologiczne, w: Rzymski Zachód od Augusta do upadku cesarstwa, red. M. Pawlak, Wrocław 2017, s. 75-86.

 

Komunikaty i sprawozdania:

Ideologia i propaganda w starożytności (ogólnopolska konferencja historyków starożytności, Rzeszów 12-14 IX 2000), Eos 87.2, 2000, s. 405-406.

Komunikat z ogólnopolskiej konferencji naukowej MEMINISTI? PAMIĘĆ I NIEPAMIĘĆ W ŚWIECIE STAROŻYTNYM ŚWIAT STAROŻYTNY W PAMIĘCI I NIEPAMIĘCI Poznań, 20–22 września 2017 r., Samai. Studia Antiquitatis et Medii Aevi Incohantis 2, 2017, s. 141-148.

 

Recenzje:

Agata Aleksandra Kluczek, Polityka dynastyczna w Cesarstwie Rzymskim w latach 235-284, Katowice, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego (Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach nr 1899), 2000, ss. 170, Eos 90.1, 2003, s. 185-189.

Marek Olbrycht, Aleksander Wielki i świat irański. [Alexander der Große und die iranische Welt, Rzeszów, Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego 2004, 412 s., ISBN 83-7338-134-1, Sehepunkte 5, 2005, nr 7/8 (http://www.sehepunkte.historicum.net/2005/07/8732.html).

Leonhard Schumacher, Niewolnictwo antyczne. Dzień powszedni i los niewolnych, tłum. B. Mrozewicz, do druku podał L. Mrozewicz, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2005, s. 346, il. 137, Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych 67, 2007, s. 159-162.

Elżbieta Makowiecka, Sztuka Rzymu od Augusta do Konstantyna, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2010, ss. 216, il. 194, Studia Europaea Gnesnensia 3, 2011, s. 303-313.

Mennictwo cesarskiego Rzymu. The Roman Imperial Coinage, volume II, Part 1: from AD 69 - 96. Vespasian to Domitian, by I.A. Carradice and T.V. Buttrey (M. Amandry & A. Burnett eds.). Second fully revised edition, Spink&Son Ltd, London 2007, ss. 404, 160 tablic, Studia Europaea Gnesnensia 4, 2011, s. 377-382.

Monografia mennictwa Trajana. Bernhard Woytek, Die Reichsprägung des Kaisers Traianus (98-117). Moneta Imperii Romani 14. 2 Bände (Veröffentlichungen der Numismatischen Kommission 48 = Denkschriften der Philosophisch-Historische Klasse der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, 387), Wien 2010, 682 s. ogółem, 156 tablic, 29,7x21 cm., Studia Europaea Gnesnensia V, 2012.

Branka Migotti (Hrsg.): The Archaeology of Roman Southern Pannonia. The State of Research and Selected Problems in the Croatian Part of the Roman Province of Pannonia. Oxford (Archaeopress) 2012. BAR International Series: 2393. XII, p. 439, ₤60,–, Gymnasium 120.4, 2013, s. 406-408.

Erika Manders: Coining Images of Power. Patterns in the Representation of Roman Emperors on Imperial Coinage A.D. 193-284. Leiden-Boston-Tokyo (Brill) 2012. Impact of Empire: 15. xviii, p. 363, € 119,–, Gymnasium 120.5, 2013, s. 512-514.

Autoprezentacja cesarzy rzymskich w mennictwie II i III wieku po Chr. Erika Manders: Coining Images of Power. Patterns in the Representation of Roman Emperors on Imperial Coinage A.D. 193-284, Brill Academy Publishers, Leiden-Boston-Tokyo 2012 (=Impact of Empire, t. XV), 363 s., Studia Europaea Gnesnensia 9, 2014, s. 265-267.

Susanne Börner: Marc Aurel im Spiegel seiner Münzen und Medaillons. Eine vergleichende Analyse der stadtrömischen Prägungen zwischen 138 und 180 n. Chr., Bonn: Dr. Rudolf Habelt Verlag GmbH 2012. (=Antiquitas. Reihe 1, Abhandlungen zur alten Geschichte, begründet von A. Alföldi, hrsg. von G. Alföldy, F. Kolb, W. Schmitz, Bd. 58), S. 372, ISBN: 978-3-7749-3769-7. EUR 79,00, Gymnasium 121.6, 2014, s. 621-622.

Peter Franz Mittag: Römische Medaillons. Caesar bis Hadrian, Stuttgart: Franz Steiner Verlag ²2012. Erweiterte und korrigierte Auflage, S. 308, Ill. 69 Taf. 621 Münzen, ISBN: 978-3-515-10129-5. EUR 54,00, Gymnasium 122.1, 2015, s. 198-199.

Ida Östenberg, Simon Malmberg, Jonas Bjørnbye (eds.): The Moving City. Processions, Passages and Promenades in Ancient Rome. London u. a. (Bloomsbury) 2015. xiv, 361 S. 18 Abb. £.110,–, Gymnasium 124.1, 2017, s. 75-77.

Frederik J. Vervaet: The High Command in the Roman Republic. The Principle of the summum imperium auspiciumque from 509 to 19 BCE, Stuttgart (Steiner) 2014, 369 S. EUR 69,-, Gymnasium 123.2, 2016, s. 191-193.

Michael Koortbojian: The Divinization of Caesar and Augustus. Precedents, Consequences, Implications. Cambridge (Cambridge University Press) 2013. xxiii, 341 S. Ł 65,– / $ 99,–, Gymnasium 124.3, 2017, s. 288-290.

Alexa Küter: Zwischen Republik und Kaiserzeit. Die Münzmeisterprägung unter Augustus. Berlin (Gebr. Mann Verlag) 2014. Berliner numismatische Forschungen, Neue Folge: 11.XI, 412 S. 338 Abb. €. 79,–, Gymnasium 124.6, 2017, s. 596-598.

 

Materiały dydaktyczne

Propaganda w polityce cesarzy starożytnego Rzymu (numizmatyka w warsztacie naukowym historyka starożytności), w: „Powtórka przed...”. II Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych 22-23 września i 24-25 września 2008. Informator Instytutu Historii UAM, red. J. Dobosz, D. Konieczka-Śliwińska, Poznań 2008, s. 121.

Pobożność (pietas) cesarzy rzymskich w świetle źródeł historiograficznych, ikonograficznych i numizmatycznych, w: „Powtórka przed...”. IV Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych 21-22 września i 23-24 września 2010. Informator Instytutu Historii UAM, red. J. Dobosz, D. Konieczka-Śliwińska, Poznań 2010, s. 138-140.

Wizje „złotego wieku” (saeculum aureum) w okresie wczesnego Cesarstwa rzymskiego, w: „Powtórka przed...”. V Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych 22-23 września i 26-27 września 2011. Informator Instytutu Historii UAM, red. J. Dobosz, D. Konieczka-Śliwińska, Poznań 2011, s. 127-129.

Liberalitas (szczodrobliwość) w propagandzie cesarzy rzymskich (ze szczególnym uwzględnieniem cesarza Galby), w: „Powtórka przed...”. VI Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych 18-19 września i 20-21 września 2012. Informator Instytutu Historii UAM, red. J. Dobosz, D. Konieczka-Śliwińska, Poznań 2012, s. 146-150.

Rzymianie od kuchni..., czyli o ucztowaniu w starożytnym Rzymie, w: „Powtórka przed...”. VII Spotkania z historią dla szkół ponadgimnazjalnych 24-25 września oraz 26-27 września 2013, red. D. Konieczka-Śliwińska, J. Dobosz, Poznań 2013, s. 130-132.

Bitwa pod Akcjum (31 r. p.n.e.) – spotkanie Oktawiana, Marka Antoniusza i Kleopatry. Propaganda zwycięstwa w... wojnie domowej (?), w: „Powtórka przed...”. VIII Spotkania z historią dla szkół ponadgimnazjalnych 23-24 września oraz 25-26 września 2014, red. D. Konieczka-Śliwińska, J. Dobosz, Poznań 2014, s. 117-121.

Zwycięstwo nad »obcymi«. Prominentni jeńcy i zakładnicy barbarzyńscy w rzymskich pochodach triumfalnych, w: „Powtórka przed...”. IX Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych 21-22 września oraz 23-24 września 2015 r. Informator Instytutu Historii UAM, red. D. Konieczka-Śliwińska, J. Dobosz, Poznań 2015, s. 106-108.

„Wiara się szerzyła, a naukę naszą wszędzie z całą opowiadano swobodą”. Chrześcijanie w cesarstwie rzymskim za cesarza Filipa Araba (III w. n.e.), w: „Powtórka przed...”. X Spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych 26-27 września oraz 28-29 września 2016 r. Informator Instytutu Historii UAM, red. D. Konieczka-Śliwińska, J. Dobosz, Poznań 2016, s. 118-121.

Cesarz August - zwycięstwa militarne. Świadectwa numizmatyczne i epigraficzne, w: „Powtórka przed...”. XI spotkania z historią dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych; 25-26 września oraz 27-28 września 2017 r. Informator Instytutu Historii UAM, red. D. Konieczka-Śliwińska, J. Dobosz, Poznań 2017, s. 129-132.

 

Funkcje

Członkini Rady Instytutu Historii UAM

Członkini Rady Wydziału Historycznego UAM

Przewodnicząca Rady Programowej w Instytucie Historii UAM od roku akademickiego 2016/17

Sekretarz Komisji Wyborczej Wydziału Historycznego UAM (wybory na kadencję 2016-2020).

Członkini Komitetu Okręgowego Olimpiady Historycznej w Poznaniu

Członkini Polskiego Towarzystwa Filologicznego (Koło Poznańskie), Polskiego Towarzystwa Historycznego (Oddział w Poznaniu) – wiceprezes, Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (Wydział Historii i Nauk Społecznych), Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego (Oddział w Poznaniu), Stowarzyszenia Historyków Starożytności – członkini Zarządu.

 

Udział w komitetach redakcyjnych

[seria wydawnicza] Xenia Posnaniensia. Series tertia.

[czasopismo] Проблеми Гуманiтарних Наук. Збірник Наукових Праць Ддпу Дрогобицький державний Педагогічний Університет Iмені Івана Франка / Problems of the Humanities: a collection of scientific articles of the Drohobych Ivan Franko State Pedagogical University (ISSN 2312-2595).

 

Działalność organizacyjna w zakresie organizacji dydaktyki

Opiekun Amici Antiquitatis – sekcji starożytnej Koła Naukowego Historyków im. Gerarda Labudy przy Instytucie Historii UAM.

Opiekun I–III roku 3–letnich studiów stacjonarnych Historii – Humanistyka w szkole. Polonistyczno-historyczne studia nauczycielskie.

Członkini komisji rekrutacyjnej (2015/ 16, 2016/ 17, 2018/19) Instytutu Historii UAM.

 

Nagrody

2002 – nagroda Prezesa Rady Ministrów za pracę doktorską.

2006 – nagroda indywidualna (III stopnia) Rektora UAM za osiągnięcia w pracy naukowej.

2014/15 – Medal Brązowy za Długoletnią Służbę od Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej.

2015 – nagroda indywidualna (I stopnia) Rektora UAM za osiągnięcia w pracy naukowej.

2015 – nagroda indywidualna (III stopnia) Rektora UAM za osiągnięcia w pracy naukowej.

2015 – stypendium naukowe Rektora UAM.

2016 (za rok 2015) – nagroda Prezesa Rady Ministrów za rozprawę habilitacyjną.

2017 – Medal Komisji Edukacji Narodowej od Ministra Edukacji Narodowej.

Studiowała na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i na Ruprecht- Karls-Universität Heidelberg. Stypendystka Katholischer Akademischer Ausländer-Dienst (KAAD) (Seminar für Alte Geschichte und Epigraphik/ Ruprecht-Karls-Universität Heidelberg), Deutscher Akademischer Austausch Dienst (Seminar für Alte Geschichte und Epigraphik/ Ruprecht Karls-Universität Heidelberg), Fundacji Lanckorońskich z Brzezia (Facoltà di Lettere e Filosofia/ Sapienza Università di Roma), Kantonu Fribourg w Szwajcarii (Département des Sciences de l'Antiquité/ Université Misericorde de Fribourg), Rządu Republiki Włoch (Facoltà di Lettere e Filosofia/ Sapienza Università di Roma), Université Marc Bloch w Strasburgu, Christian-Albrechts-Universität zu Kiel (Institut für Klassische Altertumskunde) oraz Julius-Maximilians-Universität Würzburg (Lehrstuhl für Alte Geschichte). Pobyty naukowe również w ramach wymiany międzyuczelnianej w Kilonii (Institut für Klassische Altertumskunde/ Christian-Albrechts-Universität zu Kiel) i Salonikach (School of Hstory and Archaeology/ Uniwersytet Arystotelesa).

Zdobyła doświadczenie archeologiczne jako członek Ekspedycji Archeologicznej UAM w Łeknie oraz w Novae w Bułgarii.

Beneficjentka grantu Komitetu Badań Naukowych oraz uczestnik grantów zespołowych.

 

 
free pokerfree poker